ลำปาง – GIZ ประเทศไทย จัดทำแผนเปลี่ยนผ่านพลังงานและฟื้นฟูเหมืองอย่างเป็นธธรม
กำหนดทิศทางสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ประเทศไทย แถลงผลการศึกษาการจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและเศรษฐกิจของจังหวัดลำปางอย่างเป็นธรรม และผลการศึกษาการปิดเหมือง ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการฟื้นฟูพื้นที่ในประเทศโคลอมเบีย ประเทศมองโกเลีย และประเทศไทย กรณีศึกษาเหมืองแม่เมาะ จ.ลำปาง เพื่อร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาจังหวัดลำปางในระยะยาว เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2569 ณ ห้องประชุมทรีทาราฮอลล์ โรงแรมทรีทารา อ.เมือง จ.ลำปาง โดยมีนายกฤษณะ พินิจ รองผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง เป็นประธาน พร้อมด้วยหน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษา ภาคเอกชน และองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศเข้าร่วมงาน

ภายในงานมีการแถลงผลการศึกษา ประกอบด้วย การศึกษาการจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและเศรษฐกิจของจังหวัดลำปางอย่างเป็นธรรม โดยคุณสุชาติคล้ายแก้ว หัวหน้าโครงการ IKI JET, GIZ ประเทศไทย, ผลการศึกษาการปิดเหมือง ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการฟื้นฟูพื้นที่ในประเทศไทย กรณีศึกษาเหมืองแม่เมาะ จังหวัดลำปาง โดย ผศ.ดร.พิพัฒน์ เหล่าวัฒนบัณฑิต ภาควิชาวิศวกรรมเหมืองแร่และปิโตรเลียม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, การศึกษาเชิงวิเคราะห์เพื่อระบุกลไกทางการเงินสำหรับการดึงดูดการลงทุนในจังหวัดลำปาง โดยคุณจิรวัฒน์ ยุทธประเวศน์ ที่ปรึกษาโครงการจัดทำแผนยุทธศาสตร์การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน (ESCAP) และการบรรยายกลไกการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจของจังหวัดลำปางอย่างยั่งยืน โดย คุณพีระรักษ์ พิชญกุล ประธานหอการค้าจังหวัดลำปาง ในช่วงท้ายของการแถลงผลการดำเนินงานผู้เข้าร่วมประชุมได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็น ข้อเสนอแนะต่อแผนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและเศรษฐกิจของจังหวัดลำปางอย่างเป็นธรรมร่วมกัน

นายสุชาติ คล้ายแก้ว หัวหน้าโครงการ IKI JET องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ประเทศไทย ได้ระบุว่าแผนการเปลี่ยนผ่านฯ มีจุดยืนหลักคือการขับเคลื่อนจาก “เศรษฐกิจพึ่งพาถ่านหิน สู่กลไกขับเคลื่อนการเติบโตสีเขียว (From Coal Dependency to Green Growth Engine)” โดยยึดหลักการลดคาร์บอนต้องเชื่อมโยงโดยตรงกับการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ การเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นจึงไม่ใช่เพียงภาคการผลิตไฟฟ้าเท่านั้น แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเศรษฐกิจทั้งหมดของจังหวัด ความท้าทายจึงไม่ใช่คำถามว่า “จะเกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นหรือไม่ “แต่คือ” จะกำหนดทิศทางการเปลี่ยนแปลงอย่างไรเพื่อให้เกิดคุณค่าทางเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว” โดยการดำเนินการขับเคลื่อนจะทำผ่านยุทธศาสตร์ 5 ประการที่เชื่อมโยงและส่งเสริมซึ่งกันและกัน ได้แก่ 1. ขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาด 2. เร่งการพัฒนาอุตสาหกรรมสีเขียว 3. สร้างระบบนิเวศทางเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม 4. พัฒนาทุนมนุษย์เพื่อเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ และ 5. เสริมสร้างธรรมาภิบาลและความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม

สำหรับผลการศึกษาการปิดเหมือง ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการฟื้นฟูพื้นที่โดยครอบคลุมกรณีศึกษาจากประเทศโคลอมเบีย ประเทศมองโกเลีย และประเทศไทย โดยใช้เหมืองแม่เมาะ จ.ลำปาง เป็นกรณีศึกษาหลัก การศึกษานี้มุ่งวิเคราะห์กรอบกฎหมายและนโยบายของประเทศไทยเมื่อเปรียบเทียบกับแนวปฏิบัติสากล เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่มีหลักฐานรองรับ นำไปสู่การเสริมสร้างการวางแผนการปิดเหมืองอย่างเป็นระบบ และการระบุโอกาสในการปรับปรุงการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ผลการศึกษาได้เสนอเสาหลักเชิงยุทธศาสตร์ 5 ประการ ประกอบด้วย 1. การวางแผนการปิดเหมืองและการเปลี่ยนผ่านพลังงานแบบบูรณาการ 2. การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและธรรมาภิบาลการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรม 3. การเปลี่ยนผ่านแรงงานและการกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจในท้องถิ่น 4. การพัฒนาพลังงานหมุนเวียนและเศรษฐกิจหมุนเวียน และ 5. การปฏิรูประบบการเงินและการบริหารจัดการความเสี่ยง
พรปวีณ์ / รายงาน

